Co to jest świadectwo energetyczne ?

Suwak energii

Podstawowym elementem świadectwa, przykuwającym uwagę wszystkich jest obrazowa wartość wskaźnika energii pierwotnej (EP) certyfikowanego obiektu przedstawiona w formie „suwaka”. Wartość energii pierwotnej wyraża obliczeniową wartość zapotrzebowania na energię nieodnawialną. Nie jest to jednak wartość, która w jakikolwiek sposób może przybliżyć informacje na temat rzeczywistych kosztów eksploatacji budynku. Ponadto na suwaku przedstawione zostały dwie dodatkowe informacje – wartość EP budynku referencyjnego (budynku spełniającego minimum wymagań technicznych) według Warunków Technicznych 2008 oraz budynku przebudowywanego. W przypadku budynków nowych ma to istotne znaczenie, gdyż nowe Warunki Techniczne zakładają możliwość spełnienia ich bądź na podstawie wartości U poszczególnych przegród bądź też właśnie na podstawie wartości EP. Niestety wartość EP nie jest w jakikolwiek sposób wartością informacyjną dla osób nieznających się na kwestiach efektywności energetycznej. Wartość przedstawiona na suwaku nie mówi nam wprost o energooszczędności lub energochłonności – w przeciwieństwie do klas energetycznych nie mówi czy wskaźnik energii pierwotnej dla budynku jednorodzinnego poniżej wartości budynku referencyjnego na poziomie 200 kWh/m²rok jest dobry czy też nie.

Inną wartością z pierwszej strony świadectwa, już nie tak bardzo eksponowaną jest wartość wskaźnika energii końcowej, czyli roczne zapotrzebowanie energii końcowej na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku albo lokalu mieszkalnym. Wartość ta jest zbliżoną wartością potencjalnego poziomu zużycia energii w warunkach standardowej eksploatacji. Oznacza to, iż teoretycznie można przemnożyć ją przez cenę 1kWh otrzymując dzięki temu potencjalny koszt eksploatacji budynku. Jednakże nie każdy przypadek będzie można w ten sposób przeliczyć. Wartość energii końcowej tyczy się poziomu energii zarówno odnawialnej jak i nieodnawialnej. Dla przykładu, gdy mamy budynek w części zasilany przez energie słoneczną (np. kolektory słoneczne), wartość energii końcowej uwzględnia zapotrzebowanie na energię również z tego źródła, a jak wiadomo energia słoneczna nic nie kosztuje. Dlatego też istotna jest interpretacja wyników uzyskanych na świadectwie przez niezależnego eksperta. Tylko na tej podstawie potencjalny rząd kosztów eksploatacji będzie zbliżony do realnego. Niezależnie od tego wartość EK jest jedną z najbardziej cennych wartości ze świadectwa.

Uzupełnieniem pierwszej strony pod względem charakterystyki energetycznej budynku jest strona druga przedstawiająca obok danych dotyczących przeznaczenia, konstrukcji, powierzchni, kubatury, opisu instalacji zastosowanych w budynku, szczegółowe informacje dot. obliczeniowej wartości zapotrzebowania na energię końcową w podziale na źródło energii oraz zapotrzebowania na energię użytkową, końcową i pierwotną w podziale na ogrzewanie i wentylację, ciepłą wodę, urządzenia pomocnicze, czy też oświetlenie wbudowane, wentylację mechaniczną i nawilżanie oraz chłodzenie.

Na podstawie tych danych możemy w prosty sposób zorientować się w kwestiach, który z elementów budynku zużywa najwięcej energii – dzięki procentowemu przedstawieniu zapotrzebowania na energie pierwotną, końcową i użytkową, wiemy, jakie elementy spośród ogrzewania i wentylacji, ciepłej wody użytkowej i urządzeń pomocniczych są najbardziej energochłonne, względem całego budynku. Pozwala to podjąć decyzję o działaniach zmierzających do ograniczenia zużycia energii.

EU – ta wartość świadczy o jakości konstrukcji domu. Generalnie – im mniejsza wartość EU, tym mniej ciepła tracimy przez przegrody zewnętrzne budynku. Dążenie do jak najmniejszej wartość EU wynika wprost z zasady Trias Energetica – przede wszystkim ograniczyć straty ciepła. Teoretycznie, możemy uzyskać niskie koszty ogrzewania w domu, gdzie przegrody są słabo izolowane, ale musimy wtedy zużyć dużo paliwa oraz musi być ono bardzo tanie. Tanie paliwo (na przykład węgiel) nigdy nie jest komfortowe w użytkowaniu. Z czasem decydując się na zastosowanie wygodniejszego paliwa (gazu ziemnego) musimy się liczyć ze znacznym wzrostem kosztów ogrzewania, ponieważ straty ciepła pozostają na niezmienionym poziomie. Decydując się na bardzo dobrą izolacyjność ścian mamy komfort zastosowania praktycznie dowolnego źródła ciepła. Nawet to „drogie” może się okazać dobrym rozwiązaniem, ponieważ nie będziemy go potrzebowali dużo. Warto pamiętać – EU powinno być jak najmniejsze.

EK – ta wartość opisuje nam ilość energii potrzebnej w domu po uwzględnieniu sprawność systemów ogrzewania i przygotowania ciepłej wody. Jeżeli wartość EK jest niewiele większa od EU, znaczy to, że w domu przewidziano wysokosprawny kocioł, dobrze zaprojektowaną, izolowaną instalację oraz sterowanie systemem ogrzewania. Jeżeli EK jest znacznie większe od EU – oznacza to niską sprawność elementów układu ogrzewania i c.w.u. Warto wiedzieć, że kotły zasilane „tanim” paliwem (węgiel, drewno) mają zdecydowanie mniejszą sprawność niż kotły gazowe. Czyli potrzebują zdecydowanie więcej paliwa aby wyprodukować tę samą ilość energii, niż na przykład nowoczesny kocioł kondensacyjny. Często zachwalane ogrzewanie kominkiem bazuje na wyjątkowo tanim paliwie, ale sprawność nie przekracza 50%. Oznacza to ogromne ilości drewna, jakie należy spalić aby w wystarczającym stopniu ogrzać dom. Wartość EK po uwzględnieniu rodzaju paliwa oraz jego wartości opałowej można wykorzystać do szacowania kosztów ogrzewania domu. Wartość EK może być mniejsza od EU w przypadku zastosowania urządzeń o sprawności powyżej 100% (pompy ciepła)

EP – ta wartość świadczy o „ekologiczności” naszego domu. Poszczególne rodzaje paliw mają przyznane współczynniki pokazujące na ile szkodliwe dla środowiska jest ich pozyskanie. I tak dla przykładu biomasa to 0,2 a elektryczność 3,0. Znaczy to, że nawet bardzo dobrze zaprojektowany dom ogrzewany elektrycznie jest uciążliwy dla środowiska, a „słaby” energetycznie opalany drewnem będzie mniej uciążliwy. Nie wnikając z poprawność tego rozumowania i szczegóły obliczeniowe warto jasno podkreślić: wartość EP nie ma żadnego związku z jakością domu i kosztami jego utrzymania. Trzeba o tym pamiętać, ponieważ jest to wartość preferowana w świadectwie energetycznym i prezentowana na honorowym miejscu. I tam kierując się niską wartością EP, a nie analizując dokładniej całego druku świadectwa energetycznego możemy wskazać jako lepszy źle zaprojektowany dom zasilany niewygodnym w eksploatacji kotłem opalanym drewnem, zamiast nowoczesnego domu wybudowanego w standardzie niskoenergetycznym, zasilanego pompą ciepła (która jest urządzeniem elektrycznym, a więc uciążliwym dla środowiska – co ma przełożenie na wartość EP na świadectwie).

Podsumowując podstawowe wartości, które możemy znaleźć na świadectwie energetycznym:

• EU – im mniejsze tym mniejsze straty ciepła. Świadczy i jakości energetycznej konstrukcji domu.
• EK – im bliższe EU, tym sprawniejsze systemy ogrzewania i przygotowania cwu. Po uwzględnieniu rodzaju paliwa daje obraz kosztów utrzymania domu.
• EP – wskaźnik ekologiczny. Im mniejszy tym nasz dom jest mniej uciążliwy dla środowiska. Nie ma przełożenia na koszty utrzymania.

Dodatkowymi informacjami, które możemy wyczytać ze świadectwa a odgrywają istotną role w dalszej eksploatacji jak również w planowanych dalszych modernizacjach jest strona 3. Strona 3 świadectwa to uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcowa, czyli tą potencjalną wartość energii, zużywaną w trakcie normalnej eksploatacji budynku. Informacje zawarte w tej części winny być wytycznymi i kierunkami działań modernizacyjnych zarówno w kwestiach osłony budynku, czyli przegród i okien i drzwi jak również w ramach instalacji grzewczych, chłodzących i wentylacji. Odpowiednio przedstawione kierunki lub konkretne działania mogą w znaczący sposób pomóc obniżyć poziom zużycia energii przez budynek. Pamiętać jednak należy, aby przed jakimikolwiek działaniami dokonać szczegółowej analizy budynku i konkretnych usprawnień pod względem zarówno poziomu oszczędności, jaki można uzyskać a jednocześnie opłacalnych i uzasadnionych ekonomicznie inwestycji. Takie szczegółowe opracowanie przedstawiające analizę ekonomiczną i optymalizację rozwiązań nazywa się audytem energetycznym.

Dodatkowo w ramach uwag zawarte są informacje na temat sposobu eksploatacji budynku. Często uwagi te mogą w prosty i szybki sposób zmniejszyć nasze koszty energii. Dodatkowo osoba sporządzająca świadectwo ma możliwość wprowadzenia jeszcze uwag niewymienionych powyżej, a istotnych z punktu widzenia analizy charakterystyki energetycznej budynku.

   Strona 3 świadectwa charakertystki energetycznej - uwagi

Pamiętaj Wymagaj od audytora/doradcy, aby dokonał zapisu uwag, gdyż są one wytycznymi do późniejszych działań modernizacyjnych, jeśli takowe będą potrzebne.

Do góry Wstecz